Zoo am Meer Bremerhaven, Dierentuin aan de zee

  

Inleiding 

Bremerhaven is een havenstad in het Noorden van Duitsland, niet ver van de Duitse Waddeneilanden. De stad ligt aan de monding van de Wezer in de Noordzee. Naast het authentieke kustgevoel, wat deze plaats heel veel karakter geeft ligt er ook een kleine dierentuin "Zoo am Meer Bremerhaven". Vertaald naar Nederlands is dit "de dierentuin aan zee in Bremerhaven", soms ook "Zoo by the Sea" genoemd. Het is een klein, maar modern en uniek uitziend dierenparkje met twee duidelijke thema's: waterdieren/dieren uit koude gebieden. Vrijwel alle dieren in het park voldoen aan deze thema's op een aantal uitzonderingen na. Denk aan ijsberen, poolvossen, steppe lemmingen, sneeuwhazen, pinguïns, puma's, vissen, otters, allerlei soorten zeevogels en zelfs drie soorten vinpotigen! je kunt in dit park zowel zeehonden, zeeleeuwen als zeeberen zien en de verschillen tussen de soorten dus goed vergelijken. Voor liefhebbers van zeldzame soorten of dierenparken met karakter is dit een absolute must. Alleen al de nabije aanwezigheid van de zee, boten en de vuurtoren (die je allemaal vanuit de dierentuin kunt zien) dragen bij aan de sfeer. Als je door dit park heen loopt heeft het een unieke en vrij moderne look. De ingang heeft een interessante architectuur en het hele park is uitgedost in rotswanden, kliffen, stenen en er wordt veel gebruik gemaakt van glas en natuurlijke barrières. Tralies zijn er nauwelijks aanwezig en het park is opgebouwd in lagen. Vrijwel alle verblijven hebben meerdere uitkijkpunten en hele mooie perspectieven. Zo zijn bijvoorbeeld een aantal verblijven en volieres op meerdere verdiepingen te zien of lopen ze zelfs door elkaar. Er wordt ook op meerdere plekken gebruik gemaakt van combinatie-verblijven. Zo kun je bijvoorbeeld ook alle vinpotigen  in het park zowel boven als onderwater bekijken. Hoewel dit erg overeenkomt met het moderne beeld van een dierentuin vandaag de dag, had het park bij opening al een dergelijke uitstraling. Zoo am Meer opende in 1928, toen nog  de"Tiergrotten" genoemd, vanwege de rotswanden die toen al gebruikt werden! Als je nadenkt over hoe lang geleden dat is, dan was dit park haar tijd echt ver voor! In die tijd waren de meeste grote en serieuze dierenparken nog niet of pas net geopend en maakte de meeste hiervan nog gebruik van kleine traliekooien en kaal beton. Zoo am Meer is hierdoor altijd al vrij modern geweest en heeft een rijke geschiedenis.

Het begon allemaal met de opening van een strandhal met het Noordzeeaquarium op 1 augustus 1913. Door de populariteit kon er snel worden uitgebreid. Op 24 juni 1928 was de officiële opening van de "dierengrotten". Bij opening had het park al ijsberen, zeehonden en zeeleeuwen in de collectie. Hiermee haalde het park ook al vrij snel foksuccessen, dit was vrij uniek voor die tijd. De Dierengrotten werden begin jaren tachtig omgedoopt tot "Zoo am Meer". De dierentuin aan zee is in de loop der jaren steeds opnieuw verbouwd om aan de toenemende eisen voor de dierenverblijven te voldoen. Omdat eind jaren negentig de eisen voor het houden van dierentuindieren opnieuw werden verscherpt werd besloten opnieuw te gaan verbouwen. Veel dierenverblijven waren namelijk te klein geworden en de fundering was versleten. Vanaf 2000 werd de dierentuin opnieuw ingericht. Door het verplaatsen van de waterkering richting de Weser werd het gebied met 40% uitgebreid en werd dankzij de twee-laagse constructie een zeer vergroot gebruiksoppervlak gerealiseerd. In januari 2001 is begonnen met de bouw van de eerste fase. In november 2002 verhuisden chimpansees, ijsberen, poolvossen en zeehonden naar hun nieuwe verblijven. Na voltooiing van de tweede bouwfase, die in maart 2003 begon, kon de nieuwe gemoderniseerde dierentuin op 27 maart 2004 dan eindelijk open! De meest recente verbouwing is de toevoeging van het Noordzeeaquarium. Na slechts één jaar constructie werd op 14 september 2013 het nieuwe Noordzeeaquarium met negen grote waterbassins geopend in een ruimte van ca. 300 m” onder het ijsberenverblijf. 

 Boven: Zoo Am Meer in het heden en op de dag van opening, toen nog "Tiergrotten" genoemd. Toch had het zelfs toen al de karakteristieke stijl. Op de historische foto's is ook klapmuts "Hansi"  te zien. Evenals zijn monument wat vandaag de dag nog steeds in de dierentuin staat. 

Op 5 november 1954 schreef het park geschiedenis toen zij de eerste mannelijke Klapmuts in gevangenschap ooit ontvingen. Dit mannetje genaamd "Hansi" was 14 jaar oud toen hij in de dierentuin arriveerde. Hij weigerde 41 dagen lang te eten, maar uiteindelijk nam hij voedsel aan en vormde hij zelfs een band met zijn verzorgers. Al bleef het dier altijd vrij agressief in gedrag. Hansi stierf op 14 januari 1956 aan meningitis. Een monument van hem werd vervaardigd uit graniet en staat nog altijd in de dierentuin. Tot 1968 hebben er nog verschillende Klapmutsen in Zoo am Meer Bremerhaven geleefd en ze zijn vanuit daar zelfs naar andere dierentuinen verhuisd. Echter leefde deze individuen nooit lang. Momenteel zijn er geen dierenparken die klapmutsen houden, enkel sommige opvangcentra hebben wel eens tijdelijk een jong exemplaar in de rehabilitatie. 

                                                      Patagonische Zeeleeuwen
De grootste en meest imposante vinpotige soort in Zoo Bremerhaven is de Patagonische zeeleeuw, ook wel "Manenrob" genoemd. Samen met de ijsberen zijn dit de populairste dieren van het park. De groep bestaat uit zes dieren. Het mannetje Samson (voorheen Ronny genoemd) en zijn vijf vrouwtjes Babbie, Zoe, Alice, Luna en Paula. De Patagonische zeeleeuw is een soort die in de Benelux bijna niet meer wordt gehouden. Ook in Duitsland zijn er maar vier parken die de soort huisvesten. Dit was ooit anders, in parken zoals Artis, Diergaarde Blijdorp en het Dolfinarium leefden Patagonische zeeleeuwen. De oude dierentuin van Emmen had zelfs een groep van 27 dieren. Helaas zijn deze dieren erg gevoelig voor tbc oftewel tuberculose. Dit is een infectieziekte die zich meestal laat zien in de long. Het kan ook in andere organen van het lichaam (hart, lymfeklieren, wervels) voorkomen. In september 2006 werd in Emmen tbc gevonden bij een overleden zeeleeuw. Alle dieren zijn daarna periodiek getest. Vervolgens werden er bij elke test nieuwe ziektegevallen gevonden. Omdat het behandelen van de ziekte bij de dieren vrijwel onmogelijk is, heeft het park alle 27 zeeleeuwen in laten slapen. Ook de verzorgers van de zieke zeeleeuwen zijn besmet geraakt met de bacterie. Omdat tbc zich minder snel lijkt te verspreiden in warmere gebieden, zie je dat vooral daar nog Patagonische zeeleeuwen worden gehouden, terwijl ze in parken in Noord-Europa steeds schaarser worden. In Zoo am Meer is eerder dit jaar de oudste mannelijke Patagonische zeeleeuw ter wereld overleden. Zijn naam was Sailor. Hij werd geboren op 22 juli 1995 tijdens de Sail Bremerhaven in de Zoo am Meer, waaraan hij zijn naam dankt. Zijn moeder was de zeeleeuwdame "Kelly", zijn vader was het mannetje "Dik". Zijn dochters leven nog in Bremerhaven. Zijn vervanger Samson kwam in 2018 al aan in de dierentuin en is nu de nieuwe fokstier.

 

 Zuid-Afrikaanse Zeeberen

Een hele andere soort vinpotige die een stuk kleiner is, maar net zo interessant is de zeebeer. Er zijn elf soorten zeeberen, waarvan er drie soorten in gevangenschap leven in Europa. In Zoo am Meer Bremerhaven leven de Zuid-Afrikaanse of Kaapse zeeberen. De groep bestaat uit het mannetje Nelson en de vrouwtjes Poca, Antra, Shanti en Kiti. Nelson is nog een jong mannetje, hij is de zoon van Poca, een vrouwtje dat in 2009 vanuit Pairi Daiza naar Bremerhaven verhuisde en de voormalige harembaas Becks. Becks overleed op 16 oktober 2016. Hij werd op  24 mei 1998 in Bremerhaven geboren. Zijn ouders waren Paul en Krümmel. Na de dood van zijn vader Paul werd hij al snel gekozen om het harem te leiden omdat hij intelligent en volgzaam was. De verzorgers konden goed met hem omgaan, wat geen vanzelfsprekendheid is voor een zeeroofdier. De maximale leeftijd in gevangenschap voor deze soort is ongeveer 21 jaar. Becks was dus op 18-jarige leeftijd een ouder dier. Nu heeft zijn zoon Nelson, die geboren is 21 mei 2014 het roer overgenomen. De nieuwste aanwinst voor de groep zeeberen is Kiti. Een vrouwtje dat op 6 juni 2019 werd geboren in Jyllands Park-Zoo. Haar ouders zijn Bubber en Guela. Zij arriveerde 27  februari 2021. Omdat ze nog zo jong is kun je haar goed herkennen aan haar formaat en ze heeft nog zeer grote ogen in proportie tot haar kop. Mannetje Nelson is ook duidelijk te herkennen aan zijn scherpere en voorhoofd en grotere kop, al moet hij nog wel wat groeien tot hij het formaat van zijn vader heeft bereikt. Het vrouwtje Poca is ook goed te herkennen aan haar kleurpatroon en het feit dat ze heel speels is, vooral bij de glaswand. 

 

Zeehonden

De zeehonden zijn een van de originele soorten die al bij de opening in 1928 in het park aanwezig waren. De soort die in Bremerhaven wordt gehouden is de gewone zeehond. De groep bestaat uit vijf dieren. Silas, Pelle, Bubi, Bootsman en Kalle. Bubi is de oudste van de groep en al 27 jaar oud!  Aangezien de meeste zeehonden in gevangenschap rond de 30 jaar oud worden is dat een hele leeftijd!  Kalle is vernoemd naar dierverzorger Karl-Heinz Kretschmer, die de bijnaam "Kalle" droeg. Hij werkte al sinds 1977 in de dierentuin en is in april 2020 plotseling overleden. Mannetje Silas is in 2016 geboren in de dierentuin van Rostock en verhuisde in 2017 naar Bremerhaven. Er zijn in de geschiedenis van het park al meer dan 50 jonge zeehonden geboren en zij en hun nakomelingen leven in verschilende parken door heel Europa! Zoo Bremerhaven was ook één van de eerste dierentuinen in zowel Duitsland als Europa die succesvolle fokresultaten haalde met deze soort, waarbij de jongen hun eerste levensjaar vrijwel altijd overleefden. Nu klinkt dat uiteraard heel vanzelfsprekend, maar in 1928 was er nog zeer weinig bekend over dierhouderij. In dat opzicht zijn parken zoals Zoo Bremerhaven echte grondleggers geweest in het huisvesten en fokken van vinpotigen.

 

Overige dieren

Zoals eerder genoemd vallen bijna alle dieren in het park onder de categorie aquatische dieren en/of dieren uit koude gebieden. Publieksfavorieten zijn de ijsberen Loyd, Valeska en hun dochters Elsa en Anna. Zij werden geboren op 8 december 2019 en zijn vernoemd naar de Disney karakters uit de film "Frozen". Ook de poolvosjes Polly (uit Wildpark Lüneburger) en Milan (uit Opelzoo) zijn leuke en actieve dieren. Hun verblijf mondt uit boven het ijsberen verblijf waardoor je beide dieren tegelijk kunt zien als je geluk hebt. Verder zijn er voor de roofdierliefhebbers nog twee otters, Hera en Ares, met ieder jaar hun nakomelingen evenals drie wasberen genaamd Petra, Hermine en Luna. Ook leven er twee puma's in de zoo; Yakiri en Makawi. Soorten die je niet vaak ziet in dierentuinen zijn de Steppe lemming en de ringslang, beide goed zichtbaar in Bremerhaven. Ook liefhebbers van vogelsoorten kunnen zich goed vermaken. In het park leven Jan van Genten, Eidereenden en Aalscholvers in een combinatieverblijf. Hier kun je dieren in jeugdverenkleed, volwassen verenkleed en alles daartussenin bekijken! Ook leven er Humboldtpinguïns samen met een zeer zeldzame eendensoort; de Reuzenbooteend! Deze dankt zijn naam aan het geluid, dat lijkt op die van een stoomboot. Ook zijn er wat soorten die buiten het thema lijken te vallen. De meest opvallende hiervan is de groep Chimpansees bij de ingang. Ook de Kea en diverse kleine primatensoorten, evenals een aantal reptielen lijken niet helemaal in het geheel te passen, maar maken de collectie zeer compleet. Kortom, Zoo am Meer is een kleine, maar zeer moderne dierentuin die zeker de moeite waard is! De verblijven zijn mooi, schoon, er is veel verrijking en de dieren zien er goed verzorgd uit. Je kunt je hier absoluut een dag vermaken.